In de ochtend van 8 juni liepen Max en ik door de gloeiende hete straatjes van de BASECO wijk in Manilla. BASECO is een gebied in de sloppenwijk van de Filipijnse hoofdstad en wat we er te zien kregen, was zowel cliché als verrassend.

Janet was onze gids, een vrouw van in de 30 die is opgeleid door Smokey Tours om bezoekers haar woonomgeving in de sloppenwijken van Manila te laten zien. Ze vertelt:

Laat je niet misleiden door het woord ‘universities’ want haar scholing is niets vergeleken met wat wij hier in Europa op de universiteit of hogeschool leren. Maar haar zelfvertrouwen en Engelse taalvaardigheid blies me omver tijdens de tour door de sloppenwijk. Ik heb nooit eerder zoveel moed en wanhoop in één klein mensje gezien.

Drie jaar geleden was Janet nog fulltime knoflookpeller. Dat was vóór ze door Smokey Tours werd opgeleid tot gids. Vandaag pelt ze nog steeds knoflook op dagen dat ze niets gidst. Twee grote aardappelzakken. Ruim 10 uur werk. Voor anderhalve euro. Per zak. Als ze het weigert of meer beloning vraagt, vragen ze het gewoon aan iemand anders.

Veel van haar buren zeiden haar dat ze te veel wilde, dat ze het zichzelf zo moeilijker maakte. Dat ze gewoon knoflook moest pellen en voor haar kinderen zorgen, in plaats een training tot gids te volgen en haar kinderen achterlaten om toeristen rond te leiden.

Maar nu is ze een voorbeeld voor haar wijk. Ze heeft getoond dat het mogelijk is met hulp van Smokey Tours om méér van het leven te maken. Om misschien toch een betere toekomst aan haar kinderen te geven. Ze probeert nu haar omgeving duidelijk te maken dat niet alleen eten en verzorging belangrijk is voor de kinderen, maar ook scholing. “It’s the only way out”. Maar dat is allesbehalve vanzelfsprekend als je in de sloppenwijk woont…

Janet kwam vroeger nooit buiten haar wijk. Ze pelde knoflook van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat en had geen oog voor haar omgeving: als zij de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen, dan is dat omdat ze niet hard genoeg werken. Dacht ze. Maar de training van Smokey Tours heeft haar niet alleen Engels geleerd, het opende ook haar ogen. Luister maar.

De oplossing voor de bewoners van de sloppenwijk is niet hard werken of nóg harder werken. Het probleem is gebrek aan scholing. Velen kunnen niet lezen en weten bijvoorbeeld niet hoe ze zich moeten inschrijven als bewoner van Manila. Ze spreken ook geen Engels, wat de grootste belemmering vormt om buiten de sloppenwijken te werken. Ouders begrijpen überhaupt het belang niet van een basisopleiding voor hun kinderen en áls ze het wel begrijpen, komen ze financieel te kort. Als er niet eens geld is voor eten of gezondheidszorg, laat staan voor schoolboeken.

Eén van de vaardigheden die het Talent Development Center probeert aan te scherpen, is het spreken van de Engelse taal. Een grote uitdaging voor een jongere van de sloppenwijken die nauwelijks een degelijke basisschoolopleiding heeft gehad. Maar ontzettend belangrijk om hun kansen te verbreden.

Welk verhaal Janet ook vertelde, welk probleem ze ook aankaartte, het kwam telkens neer op hetzelfde: gebrek aan scholing. En dat is precies wat Smokey Tours met het Talent Development Center wil aanpakken. De participanten leren niet alleen Engels en basis communicatie vaardigheden tijdens de gidscursus, maar ook zelfvertrouwen en nieuwe perspectieven.

En dát is precies wat hen de kracht geeft om zich te ontwikkelen en uit de sloppenwijk te groeien. En het kan, Janet is een sprekend voorbeeld. Nu Smokey Tours het trainingsprogramma wil uitbreiden met het Talent Development Center, staat ze te popelen om nog meer te leren. “Everything changed for me since Smokey Tours. It’s good to see more people learning. There is hope.”

Het Talent Development Center heeft geen mooi kantoortje of hip klaslokaal. De plaats van bijeenkomst is een tafel naast de opslag van wc potten. Kinderen in de zelfgemaakte hutjes vlakbij lopen te spelen en te schreeuwen. Sommige komen net uit de zee, helemaal naakt, en hebben plastic afval in hun handen. Het is me een raadsel wat ze ermee gingen doen, want net op dat moment moest Janet een traantje laten tijdens het vertellen. Niet het moment om te vragen.

Toen we na 2 uur met een tricycle weer uit de sloppenwijk reden, wist ik niet goed wat ik moest voelen. Wat we hadden gezien was schrijnend en het verhaal van Janet was pakkend, maar iedereen die we hadden gepasseerd tijdens de tour begroette ons met een oprechte glimlach en Smokey Tours doet écht iets goed daar. Janet had perfect de gemengde realiteit van wanhoop en moed laten zien. Klasse gids.

Ben benieuwd wat jij denkt!