Vandaag heb ik al mijn tweede boek van de reis uit: The Railway Man. Het is een waargebeurd verhaal over een man die tijdens de Tweede Wereldoorlog gevangen was genomen door de Japanners en onder dwang moest werken aan de fameuze Death Railway.

Ik zeg dan wel fameus maar eigenlijk kende ik dit stukje geschiedenis (ook) helemaal niet. Tot we een week geleden naar het Hellfire Pass museum gingen, het eerste museum van onze trip. Het was een van de mooiere uitstapjes die we tot nu toe hebben gedaan. Helaas was het minder mooi wat er toen tussen 1942 en 1943 is gebeurd.

Met botte hamers

Duizenden gevangengenomen Britse, Australische en Nederlandse soldaten moesten maandenlang onder de zweep van de Japanners werken aan een spoorweg. Die spoorweg moest het netwerk van Thailand en Myanmar (toen Birma) aan elkaar verbinden zodat Japan sterker stond om India te onderwerpen.

De nieuwe spoorweg moest echter door onherbergzaam gebergte en tropische jungle. Met botte hamers en de blote hand hebben de krijgsgevangenen (en Aziatische arbeiders) halve bergen uitgekapt en kilometers aan spoorweg materiaal versleept. Dat allemaal op blote voeten, ondervoed en zonder verzorging terwijl de Japanners en Koreanen met de knuppel klaar stonden.

Hel op aarde

Hellfire Pass was het bekendste stuk van de route: daar is de berg letterlijk doorkliefd tot 4 meter diep, 25 meter lang en breed genoeg om een trein door te laten. De plek is Hellfire Pass genoemd omdat het volgens de dagboek notities van de gevangenen hel op aarde was. ‘s Nachts moest er doorgewerkt worden en werd de pas verlicht met brandende toortsen. Tussen het constante gehamer op de stenen was er ook continu geschreeuw. De gevangenen deden gevaarlijk werk en waren door ondervoeding niet veel meer dan vel over been. Ze werden hardhandig aangepakt door de bewakers als ze door uitputting neervielen. Sommigen stonden zelfs dan niet meer op. Als je boven aan de pas zou staan en naar beneden keek, dan leek het alsof je in de hel keek, staat er te lezen in de dagboeken.

Meer dan 15.000 krijgsgevangenen en meer dan 100.000 Aziaten zijn op die manier gestorven (ja, de Aziaten nog in veel grotere getale). Anderen werden gefolterd tot de dood om informatie los te weken, stierven aan ziektes door het gebrek aan hygiëne of werden om willekeurige redenen neergeschoten.

Wandeling door het verleden

Max en ik zijn ook door de pas gewandeld en over een deel van de ontmantelde spoorweg. Een route van vijf kilometer heen en terug door een stukje adembenemend natuur met een verschrikkelijk verleden. Het zweet liep van onze lenden in de tropische hitte, maar er stond ons wel een lekkere maaltijd en een klamboebed te wachten na de tocht.

Het boek was een autobiografie dus de auteur (Eric Lomax) had de hel overleefd. Toch moest ik tot het einde lezen om iets van verlichting te voelen na al die spanning en ellende. Het boek is een aanrader voor iedereen die de wereld en haar geschiedenis een klein beetje beter wil kennen.

Voor de geïnteresseerden die niet zo gek zijn op lezen: er is ook een gelijknamige film!

Ben benieuwd wat jij denkt!